ACP-105: mythen over werking en veiligheid

ACP-105 haalt zelden de krantenkoppen, maar wordt in sportforums beschreven als een “milde”, “veilige” en bijna “natuurlijke” SARM. Het probleem is dat deze stof nooit klinische proeven op mensen heeft ondergaan. De redactie heeft de meest voorkomende beweringen over ACP-105 verzameld en gecontroleerd welke daarvan een wetenschappelijke basis heeft en welke door verkopers op de markt wordt gebracht.

Wat ACP-105 werkelijk is

ACP-105 is een niet-steroïde verbinding ontwikkeld door het Amerikaans-Zweedse bedrijf ACADIA Pharmaceuticals als onderdeel van het Selective Androgen Receptor Modulator (SARM) Discovery Program. De chemische structuur en de eerste farmacologische kenmerken werden in 2009 door Schlienger en co-auteurs beschreven in de Journal of Medicinal Chemistry. Volgens de classificatie van de auteurs is het een gedeeltelijke agonist van de androgeenreceptor: het activeert de receptor, maar niet tot het maximale niveau dat testosteron geeft.

Het idee achter elke SARM is om een ​​anabool effect op spieren en botten te verkrijgen met minder impact op de prostaat, huid en andere androgeengevoelige weefsels. In experimenten met gecastreerde ratten vertoonde ACP-105 een dergelijke weefselselectiviteit: een meer uitgesproken effect op de levator ani-spier dan op de prostaat en de zaadblaasjes. Deze resultaten worden meestal gerapporteerd door verkopers.

Maar eigenlijk stopte het ontwikkelingsverhaal daar. Er zijn geen gepubliceerde klinische onderzoeken met ACP-105 bij mensen, en het medicijn is in geen enkel land geregistreerd als geneesmiddel. Het enige dat tegenwoordig onder deze naam wordt verkocht, zijn zogenaamde ‘onderzoekschemicaliën’ die formeel niet bedoeld zijn voor menselijke consumptie.

Dit is van fundamenteel belang voor het evalueren van eventuele mythen. Wanneer een stof alleen bekend is uit reageerbuis- en knaagdierexperimenten, is elke bewering over een ‘veilige dosis’, ‘geen terugslag’ of ‘zachtheid voor de lever’ bij mensen geen feit, maar extrapolatie. Hieronder zullen we de meest voorkomende van dergelijke extrapolaties analyseren.

Mythen over veiligheid en hormonen

Mythe 1: "ACP-105 is een veilig alternatief voor steroïden." De veiligheid van de medicinale stof wordt vastgesteld in fase I-III klinische onderzoeken, waarbij bijwerkingen, laboratoriumparameters en langetermijngevolgen worden gevolgd. Voor ACP-105 zijn dergelijke gegevens helemaal niet beschikbaar. Daarom is het juist om niet over "veiligheid" te praten, maar over een onbekend risicoprofiel, wat op zichzelf een serieus argument tegen gebruik is.

Mythe 2: "ACP-105 onderdrukt je eigen testosteron niet." Elke stof die androgeenreceptoren activeert, veroorzaakt mogelijk een negatief feedbackmechanisme in de hypothalamus-hypofyse-testis-as. Voor SARM's die bij mensen zijn onderzocht, is dit bevestigd: in het LGD-4033-onderzoek (Basaria et al., 2013) verlaagden zelfs lage doses gedurende drie weken dosisafhankelijk het totale testosteron en geslachtshormoonbindend globuline. Er is geen reden om aan te nemen dat ACP-105 een uitzondering vormt alleen maar omdat het als een ‘gedeeltelijke agonist’ wordt bestempeld.

Mythe 3: "ACP-105 vereist geen herstel." Deze bewering volgt rechtstreeks uit de vorige mythe en is ook zonder bewijs. Niemand heeft de mate en duur van de onderdrukking van het menselijke hormonale systeem gemeten tegen de achtergrond van ACP-105. Het is alleen bekend dat klinische gevallen van hypogonadisme en verminderde spermatogenese zijn beschreven bij mensen die onafhankelijk van elkaar verschillende SARM's gebruikten.

Het is ook de moeite waard om te onthouden dat "partiële agonist" in de farmacologie een kenmerk is van receptoractiviteit in een specifiek experimenteel model. Het garandeert geen klein aantal bijwerkingen, omdat het effect ook afhankelijk is van de concentratie van de stof, de duur van de blootstelling en de weefselgevoeligheid, die niet bij mensen zijn onderzocht.

Ten slotte verwijzen verkopers vaak naar 'gebruikersrecensies' als bewijs van veiligheid. Het subjectieve welzijn weerspiegelt echter niet de veranderingen in de hormonale achtergrond, lipiden of leverenzymen, die zich asymptomatisch ontwikkelen en alleen in tests worden gedetecteerd.

Mythen over de lever, het hart en "zachtheid"

Mythe 4: "SARM's zijn niet levergiftig omdat het geen 17-alfa-gealkyleerde steroïden zijn." De klassieke hepatotoxiciteit van orale anabole steroïden houdt inderdaad verband met 17-alfa-alkylering. Maar SARM's hebben een compleet andere chemische structuur, en dat maakt ze niet automatisch veilig. In de literatuur is een casusreeks van door geneesmiddelen geïnduceerde leverbeschadiging, voornamelijk van het cholestatische type, gerapporteerd bij mensen die SARM-producten consumeren (Flores et al., 2020; Mohideen et al., 2023).

Mythe 5: "ACP-105 heeft geen invloed op cholesterol." Verlaging van hogedichtheidlipoproteïne (HDL) is een van de meest reproduceerbare effecten van orale androgenen en SARM's in klinische onderzoeken. Het werd geregistreerd voor zowel ostarine (enobosarm) als LGD-4033. Er zijn geen gegevens over menselijke lipiden op de achtergrond van ACP-105, dus het is onmogelijk om over neutraliteit voor het hart te praten.

Mythe 6: "ACP-105 is de mildste SARM, dus geschikt voor vrouwen." Virilisatie bij vrouwen (verruwing van de stem, hirsutisme, onregelmatige cyclus) is een direct gevolg van de activering van androgeenreceptoren. De bij ratten aangetoonde weefselselectiviteit betekent niet dat het menselijke strottenhoofd of de haarzakjes onaangetast zullen blijven. Sommige virilisatieveranderingen zijn onomkeerbaar.

Om samen te vatten: de redactie heeft de belangrijkste uitspraken samengevat in een tabel.

Mythen over de legaliteit en kwaliteit van producten

Mythe 7: "ACP-105 is een legaal sportsupplement." ACP-105 is geen voedingssupplement en ook geen geregistreerd medicijn. De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) heeft herhaaldelijk gewaarschuwd dat SARM-producten niet legaal als supplementen kunnen worden verkocht. Het opschrift "niet voor menselijke consumptie" is een juridische truc van de verkoper, geen garantie voor kwaliteit.

In de sport is de situatie duidelijk: alle SARM's behoren tot klasse S1.2 "Andere anabole middelen" van de WADA Prohibited List en zijn permanent verboden - zowel in competitie als buiten competitie. De lijst bevat de formulering "inclusief maar niet beperkt tot", dus de afwezigheid van de naam ACP-105 onder de voorbeelden maakt dit niet toegestaan.

Mythe 8: "Wat er in de pot zit, staat wat er op het etiket staat." In een onderzoek van Van Wagoner et al (JAMA, 2017) werden 44 producten geanalyseerd die online als SARM’s werden verkocht. Slechts ongeveer de helft ervan bevatte ten minste één SARM, sommige bevatten andere niet-aangegeven stoffen en de hoeveelheid werkzame stof kwam vaak niet overeen met het etiket.

• De aangegeven stof kan ontbreken of vervangen zijn door een andere, goedkopere stof.
• Het product kan niet-aangegeven SARM's, stimulerende middelen of prohormonen bevatten.
• De concentratie van de werkzame stof kan aanzienlijk afwijken van de opgegeven concentratie.
• Voor een atleet betekent elk van deze situaties het risico op een positieve dopingtest.

Dus zelfs als ACP-105 een gunstig veiligheidsprofiel zou hebben, kan iemand die een 'onderzoeksstof' koopt er niet zeker van zijn wat hij binnenkrijgt.

Mythen over effectiviteit en 'noötropische' eigenschappen

Mythe 9: "ACP-105 geeft droge spiermassa zonder water." Gegevens over het anabole effect zijn beperkt tot het gewicht van androgeengevoelige spieren bij gecastreerde ratten. Het gecastreerde rattenmodel is zeer gevoelig voor eventuele androgenen en voorspelt niet hoeveel spiermassa een getraind individu met normale testosteronniveaus zal winnen. Er zijn voor ACP-105 geen metingen van de menselijke lichaamssamenstelling gepubliceerd.

Mythe 10: "ACP-105 behandelt of voorkomt de ziekte van Alzheimer." Deze mythe is voortgekomen uit een daadwerkelijke publicatie: George et al (2013) bestudeerden ACP-105 in een transgeen muismodel voor de ziekte van Alzheimer en observeerden onder bepaalde omstandigheden een vermindering van gedragsstoornissen en bèta-amyloïdespiegels. Dit is echter een muizenonderzoek dat nog niet bij mensen is getest, en het is bekend dat muismodellen van de ziekte van Alzheimer een lage voorspellende waarde hebben voor de kliniek.

Verwijzing naar dergelijk werk als bewijs van een "nootropisch" effect voor gezonde atleten is een klassiek voorbeeld van het overbrengen van een resultaat van het ene model naar een compleet andere context. Bovendien evalueerde de studie de effecten van androgene werking bij dieren met een hormoontekort, en niet bij jonge, gezonde mensen.

De algemene les uit het ACP-105-verhaal is dat een veelbelovend preklinisch middel en een bewezen medicijn twee verschillende dingen zijn. De meeste kandidaten die er goed uitzagen bij dieren halen de registratie niet, juist vanwege een gebrek aan werkzaamheid of veiligheidsproblemen die bij mensen zijn vastgesteld.

Als u geïnteresseerd bent in dit onderwerp, raden wij ook onze materialen aan: "LGD-3303: Wat is deze stof (SARM) en hoe deze werkt", "Namaak LGD-3303: wat laboratoriumtests van producten uit de markt laten zien" en "Juridische status van LGD-3303 en het WADA-verbod".

Redactionele conclusies

ACP-105 is een preklinische verbinding met weinig dierpublicaties en nul klinische onderzoeken. De meeste populaire beweringen hierover zijn vermoedens die zijn overgenomen uit ratten- en muisgegevens of marketingteksten.

Ervaringen met andere SARM's die bij mensen zijn onderzocht wijzen op mogelijke onderdrukking van testosteron, verlaging van HDL en potentieel voor leverschade. Voor ACP-105 zijn deze risico’s niet weerlegd – ze zijn eenvoudigweg niet onderzocht.

De kwaliteit van de producten op de illegale markt is onvoorspelbaar, en voor atleten betekent elke SARM een overtreding van de antidopingregels. De redactie is van mening dat de rationele keuze niet is om te experimenteren met ACP-105, maar om aan de slag te gaan met training, voeding en desnoods met een arts.

Lijst met gebruikte literatuur

1. Schlienger N, Lund BW, Pawlas J, et al. Synthesis, structure-activity relationships, and characterization of novel nonsteroidal and selective androgen receptor modulators. J Med Chem. 2009;52(22):7186–7191.
2. George S, Petit GH, Gouras GK, Brundin P, Olsson R. Nonsteroidal selective androgen receptor modulators and selective estrogen receptor β agonists moderate cognitive deficits and amyloid-β levels in a mouse model of Alzheimer's disease. ACS Chem Neurosci. 2013;4(12):1537–1548.
3. Basaria S, Collins L, Dillon EL, et al. The safety, pharmacokinetics, and effects of LGD-4033, a novel nonsteroidal oral, selective androgen receptor modulator, in healthy young men. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2013;68(1):87–95.
4. Van Wagoner RM, Eichner A, Bhasin S, Deuster PA, Eichner D. Chemical composition and labeling of substances marketed as selective androgen receptor modulators and sold via the internet. JAMA. 2017;318(20):2004–2010.
5. Flores JE, Chitturi S, Walker S. Drug-induced liver injury by selective androgen receptor modulators. Hepatol Commun. 2020;4(3):450–452.
6. Solomon ZJ, Mirabal JR, Mazur DJ, et al. Selective androgen receptor modulators: current knowledge and clinical applications. Sex Med Rev. 2019;7(1):84–94.
7. Mohideen H, Hussain H, Dahiya DS, Wehbe H. Selective androgen receptor modulators: an emerging liver toxin. J Clin Transl Hepatol. 2023;11(1):188–196.
8. World Anti-Doping Agency. The Prohibited List. Montreal: WADA; оновлюється щорічно.