Om te begrijpen waarom mesterolon een merkbaar effect heeft op het libido, de huid en het haar, maar nauwelijks spiermassa toevoegt, moet je de cellulaire biologie van androgenen begrijpen. De redactie volgde het pad van het molecuul van de receptor naar de eiwitsynthese en legt uit wat onderzoek heeft bevestigd.
Androgeenreceptor: waar de actie begint
Androgeenreceptor (AR) is een intracellulair eiwit uit de familie van nucleaire receptoren. Het bestaat uit verschillende functionele regio's: een hormoonbindend domein, een DNA-interactief domein en regulerende regio's die co-activatoreiwitten recruteren. Hoewel er geen hormoon is, bevindt de receptor zich in het cytoplasma in een complex met heat shock-eiwitten.
Wanneer een androgeen, in het bijzonder mesterolon, de cel binnenkomt en zich aan de receptor bindt, verandert het zijn ruimtelijke vorm, verwijdert het de 'beschermende' eiwitten, vormt een paar met een ander receptormolecuul (dimeer) en beweegt zich naar de kern. Daar hecht het complex zich aan specifieke delen van het DNA – androgeengevoelige elementen – en verandert de synthesesnelheid van bepaalde eiwitten.
Alle androgenen – van testosteron tot synthetische derivaten – gebruiken dezelfde receptor. Het verschil tussen beide ligt in de affiniteit voor de receptor, de snelheid van het metabolisme, het vermogen om in andere hormonen te transformeren en in welke weefsels ze zich ophopen. Het zijn deze details die het unieke profiel van mesterolon bepalen.
De bindingsplaats in de receptor is "aangepast" aan een steroïde raamwerk met een ketogroep op positie 3 en een hydroxylgroep op positie 17-bèta. In mesterolon blijven beide groepen behouden, net als bij DHT, en de methylgroep op de 1-alfa-positie interfereert niet significant met het contact met de receptor. Daarom behoudt mesterolon een uitgesproken androgene activiteit.
Plaats van mesterolon onder de androgenen
Testosteron is een “pro-hormoon” in veel weefsels: in de huid, prostaat en haarzakjes wordt het versterkt door het enzym 5-alpha-reductase, dat het omzet in DHT, en in vetweefsel en de hersenen zet aromatase het om in estradiol. Mesterolon is al een 5-alfa-gereduceerd molecuul, dus geen van deze routes werkt ervoor.
| Proces | Testosteron | Mesterolon | Praktische betekenis |
|---|---|---|---|
| Amplificatie door 5α-reductase | Ja (DHT wordt gevormd) | Nee, het molecuul is al 5α-gereduceerd | 5α-reductaseremmers hebben geen invloed op de werking ervan |
| Aromatisering | Ja | Nee | Geen oestrogene component |
| Inactivatie van 3α-HSD in spieren | Niet van toepassing | Ja, zoals voor DHT-derivaten | Zwak anabolisme in spieren |
| Binding aan SHBG | Matig | Hoog (volgens de literatuur) | Mogelijke invloed op de vrije fractie van andere androgenen |
Deze "constantheid" van het molecuul maakt de werking van mesterolon in sommige opzichten voorspelbaarder en in andere beperkter. Het heeft geen oestrogene effecten, maar kan de functie van estradiol, dat bij mannen de botten, het lipidenmetabolisme en een deel van de seksuele functie ondersteunt, niet compenseren.
Kwantitatieve gegevens over de affiniteit van mesterolon voor de androgeenreceptor bij mensen zijn schaars in de literatuur, en cijfers die op de forums circuleren bevatten meestal geen duidelijke bronnen. Daarom onthouden de redacties zich van het geven van ‘beoordelingen’ van anabole en androgene activiteit, die vaak zonder referentie worden aangehaald.
Het is bekend dat de klassieke verhouding van "anabole/androgene activiteit", bepaald bij ratten door het gewicht van de levator ani-spier en de prostaat, slecht wordt overgedragen op mensen. Kicman (2008) benadrukt afzonderlijk de beperkingen van deze methode.
Waarom de anabole werking in de spieren zwak is
Een belangrijke verklaring houdt verband met het metabolisme in de spier zelf. Skeletspierweefsel heeft een actieve 3-alfa-hydroxysteroïde-dehydrogenase, die de 3-ketogroep van DHT en soortgelijke moleculen reduceert tot 3-alfa-hydroxyl. De gevormde metaboliet bindt veel zwakker aan de androgeenreceptor.
De tweede reden is de lage orale biologische beschikbaarheid. Een aanzienlijk deel van de ingenomen stof wordt in de lever geïnactiveerd, waardoor de concentratie actieve mesterolon in het bloed laag is. Zelfs als er voldoende receptoren in de spieren zijn, is het ‘signaal’ zwak.
De derde omstandigheid is de afwezigheid van een oestrogene component. Een deel van het positieve effect van testosteron op spieren en botten wordt indirect gerealiseerd, via estradiol. Mesterolon maakt geen gebruik van deze route.
Tenslotte is het de moeite waard om te onthouden dat de synthese van spiereiwitten een proces is dat uit meerdere stappen bestaat, waarbij androgenen slechts één schakel vormen, samen met mechanische stress, adequate eiwit- en energie-inname, insuline-achtige groeifactor-1 en slaap. Zonder deze omstandigheden "triggert" geen enkel androgeen de spiergroei.
Effect op eiwitsynthese in doelweefsels
Waar 3-alpha-HSD minder actief is, werkt mesterolon als een volledig androgeen. In de huid stimuleert het de talgklieren, in de haarzakjes bevordert het de overgang van donzig haar naar terminaal haar op het lichaam, en tegelijkertijd kan het de miniaturisatie van de follikels op het hoofd versnellen bij mensen met een genetische aanleg.
In de prostaatklier reguleren androgenen de synthese van secretoire eiwitten, in het bijzonder prostaatspecifiek antigeen (PSA). Daarom kan elk androgeen, inclusief mesterolon, de grootte van de klier en het PSA-niveau beïnvloeden - hiermee wordt rekening gehouden bij het onderzoeken van oudere mannen.
In het voortplantingssysteem ondersteunen androgenen het libido en de erectiele functie. De medische indicaties van het medicijn hielden verband met deze effecten. Een deel van de seksuele functies bij mannen is echter ook afhankelijk van estradiol, waardoor het geïsoleerde DHT-achtige androgeen de werking van testosteron niet volledig reproduceert.
In het beenmerg stimuleren androgenen de erytropoëse, vooral door hun invloed op het erytropoëtine- en ijzermetabolisme. Voor mesterolon is dit effect weinig onderzocht, maar theoretisch is het kenmerkend voor alle androgeenreceptoragonisten, dus de hematocriet blijft een indicator die moet worden gecontroleerd.
Interactie met SHBG en de hormonale as
Geslachtshormoonbindend globuline transporteert testosteron en DHT in het bloed. Het hormoon geassocieerd met HGH is in de meeste weefsels inactief. Volgens de farmacologische literatuur heeft mesterolon een hoge affiniteit voor HGH, waardoor het andere androgenen kan verdringen en hun vrije fractie kan vergroten.
Dit mechanisme wordt vaak gebruikt om niet-medische combinaties te rechtvaardigen, maar er zijn weinig gecontroleerde onderzoeken die een klinisch significant effect bij mensen aantonen. Bovendien compenseert het lichaam veranderingen in vrije fracties via het feedbacksysteem.
Net als andere androgeenreceptoragonisten werkt mesterolon in op de hypothalamus en de hypofyse, waardoor de ‘voldoende’ androgenen worden aangegeven. Dit kan de afscheiding van gonadotropines en daarmee het eigen testosteron verminderen. De mate van onderdrukking hangt af van de dosis en de duur van de toediening.
- Direct effect: activering van de androgeenreceptor in doelweefsels.
- Indirect effect: mogelijke verdringing van androgenen uit HGH.
- Systemisch effect: negatieve feedback in de hormonale as.
Redactionele conclusies
Mesterolon werkt via dezelfde androgeenreceptor als testosteron, maar wordt als 5-alfa-gereduceerd molecuul niet versterkt door 5-alfa-reductase en is niet gearomatiseerd.
In skeletspieren wordt de activiteit ervan beperkt door het metabolisme als gevolg van 3-alfa-HSD en een lage biologische beschikbaarheid, terwijl het zich in de huid, prostaat en follikels gedraagt als een volwaardig androgeen.
Het effect op SHBG en de hormonale as wordt beschreven in de literatuur, maar de klinische betekenis ervan vereist een zorgvuldige interpretatie.
Voor een beter begrip van het onderwerp raden wij onze materialen aan over de orale biologische beschikbaarheid van mesterolon, over de oestrogene activiteit ervan en over het effect op uw eigen testosteron.
Lijst met gebruikte literatuur
- Kicman AT. Pharmacology of anabolic steroids. Br J Pharmacol. 2008;154(3):502â521.
- Handelsman DJ. Androgen physiology, pharmacology, use and misuse. In: Feingold KR, et al., eds. Endotext. South Dartmouth (MA): MDText.com.
- Nieschlag E, Behre HM, Nieschlag S (eds). Testosterone: Action, Deficiency, Substitution. 4th ed. Cambridge University Press; 2012.
- Bhasin S, Brito JP, Cunningham GR, et al. Testosterone therapy in men with hypogonadism: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2018;103(5):1715â1744.
- Hartgens F, Kuipers H. Effects of androgenic-anabolic steroids in athletes. Sports Med. 2004;34(8):513â554.
- World Anti-Doping Agency. The World Anti-Doping Code: International Standard. Prohibited List. Montreal: WADA; Ñинна ÑедакÑÑÑ.
